IPUINA

PIRATAK IZKUTATUTAKO ALTXORRA

Bazen behin mendi misteriotsu bat elurrez beteta zegoena.

PIRINEO mendikatean zegoen,mendi hori.Mendi misteriotsua

deitzen zioten, zeren orain dela 50 urte piratak batzuk altxor

kutxa bat ezkutatu zuten. Horregatik zen mendi misteriotsua.

Egun batean, Samaniegoko ikastetxeko haurrak Pirinioetara

Eskiatzera joan ziren, bere andereñoarekin.

Iritsitakoan, eskiatzeko gauzak jarri eta haurrak eta

andereñoak eskiatzeko pistara atera ziren, beste andereño gida

batzuk zeuden beraiei laguntzeko. Gida laguntzaileak

Samaniegoko haurri eta irakaslea mendi misteriotsu haren

historia kontatu zien , eta haurrak aho zabalik geratu ziren.

Mendi Tontorrera igo ondoren jaisterakoan Leire izeneko neska

batek pistatik atera zen eta zuhaitz elurtu baten kontra jo zuen.

Horren ondorioz, zuhaitzaren elur guztia ginera erori zitzaion.

Elurra astindu zuenean altxorraren mapa azaldu zen. Leire

Konturatu zenean, hartu eta potxikoan gorde zuen.

Bere lagunekin topatutakoan, mapa erakutsi zien eta altxorra

bilatzea pentsatu zuten.

Denbora gutxira, hamaiketakoaren ordua zen eta andereñoak

konturatu gabe, haurrak isilean, borda batean barrura

sartu eta palak eta aitzurrak hartu ondoren altxorraren bila joan

ziren. Bidean mapari begira doaz eta Leirek esaten zuen:

- 2 pauso aurrera eta beste 2 eskuinera.

Maparen esanak bere ondoren, beraiek nahi zuten lekura iritsi

ziren. Ixa handi batez markatuta zegoen lurra; horrek esan nahi

zuen altxorra hor zegoela gordeta.

Maparen esanak bete ondoren, beraiek nahi zuten lekura iritsi ziren. Ixa handi batez markatuta zegoen lurra; altxorra hor zegoela gordeta!!

Leire eta bere lagunak guztiak zulo bat egiten hasi ziren. Eta bat-batean zerbait gogorra jo zuten, altxorraren kutxa zen.

Kaxaren kutxa hartu eta zulotik kanpo atera zuten, ireki ahal izateko.

Ireki zutenean eta kaxan barruan:``Milaka lakasito zeuden eta sabore desberdinetakoak!!

Umeak saltoka eta pozik jarri ziren.

Etxera joan ziren Samaniegoko ikasleek lakasitoak janez autobusean.

EGILEA.

ANE OTAEGI

IPUINA

SAMANIEGO ETA BOLIGRAFOA

Bazen behin Maria izeneko boligafo bat, Lunbian bizi zena.5 urte zituerran eta oso bihurria zen. Paretak margotzea gustatzen zitzaion, bere tinta urdina galtatzen zuen gainera eta amak errieta egiten zion.Egun batean telebistako pantaila margotu zuen eta ezin izan zuten telebista ikusi hilabeteetan. Beste behin, ama irakurtzen ari zen liburu bat ere margotu zuen eta guraloek ordaindu egin behar izan zuten.Gurasoek horrela ezin zutela jarraitu, eta zerbait erabakitzea pentsatu zuten.

Asteak igaro osndoren, irratian hauxe entzun zuten:

“ Boligrafo txikientzatko eskola laster irekiko dugu, hau da, Samaniegok zainduko ditu boligrafoak. Harri eta zur geratuko zarete zuen boligrafoak zeinen ondo portatuko diren etxean. Fiatu gutaz!”

Bi boligrafoak pentsatzen geratu ziren eta hori izango zela aukerarik onena pentsatu zuten. Hurrengo egunean hauxe esan zioten Mariari:

-Maria, bihar bertan Samaniegora joango zara, lagun berriak egingo dituzu, baina ondo portatu bestela Samaniegok zigortu egingo zaitu eta.

Mariak buruaz baietz erantzun zien, baina bere artean pentsatzen hari zena oso bestelakoa zen. Ondo pentsatuta zeukan zoragarri pasatuko zutela Samaniego margotzen.

Biharamunean autobusez joan zen Samaniegora eta autobusean zeuden guztiei bere plana kontatu zien. Azkenean iritsi ziren, bakoitza gela batera sartu eta paretetan txerriak, gorilak, basurdeak, hipopotamoak... marraztu zituzten. Aze nolako barre algarak egin zituzten, baina bat batean... Mariari tinta agortu zitzaion! Orduan kanpora atera zen Samaniegorekin hitz egitera.

- Samaniego, tinta guztia gastatu zait etaaaa...- hasi zen Maria.

- Zertan ibili zara ba?

- Baaa... Eeeee... Mmmm...- Maria totelka- paretak margotu ditut...

Baina Samaniegoren erantzuna hauxe izan zen:

-Lasai, tinta erosiko dizut, baina emaidazu hitza ez duzula hori berriro egingo. Ez ez etxean eta ez inon.

Eta Mariak jarraian:

-Bai, baina tinta emango didazu mesedez? Ez dut gurasoek onen berri izatea nahi. Eta bereala, Samaniegok tinta eman zion Mariari, biek batera lagun keinu bat eginik.

Harrezgeroztik Mariak ez zuen ez paretik eta ez ezer margotu Samaniegori esker, eta tinta behar zuenean bakarrik erabiliz, oso ondo bizi izan ziren betiko.

Egilea: Eneritz Ugartemendia

IPUINA

IKURRIÑA ETA AULKIA

Bazen behin Manuel izeneko aulki bat. Donostiako fabrika batean sortu zen. Fabrika horretan gauza asko egiten ziren aulkia, mahaiak, banderak… Manuel aulkia Jokin izeneko ikurrin baten oso lagun handia egin zen. Egun batean Jokin ikurrina eta Manuel aulkia kamioi batean sartu zituzten eta bat-batean denda batean azaldu ziren, baina Manuelek ez zekien non zegoen:

-Non gaude?-galdetu zion Manuelek.

-Denda batean-erantzun zion Jokinek. Biak oso triste zeuden zihur asko pertsona desberdinek erosiko zietelako.

Aste batzuk igaro ziren biak denda berdinean zeudela baina astearte batean familia bat etorri zen eta aulkiara begiratzen zioten eta baita ikurrinari ere, baina azkenean biak erosi zituzten.

- Bioi leku berean tokatu zaigu! – oihu egin zuten biek. Handik piska batera etxera iritsi ziren. Etxera iritsi bezain laster aulkia mahai azpian jarri zuten eta ikurrina paretari itsatsita. Manuel eta Jokin oso pozik zeuden etxe berean jarri ziedelako.

Handik hilabete batzuetara Manuel aulkia ez zegoen oso pozik zeren eta pertsona guztiak bere gainean eseritzen zeiren eta beti deseroso sentitzen zen. Jokin ikurrina ordea oso pozik zegoen beti lasai-lasai egoten uzten ziotelako. Egun batean Manuel aulkiak zera esan zion Jokin ikurrinari:

- Jokin zergatik ez gara joaten beste etxe batera?- galdetu zion Manuel aulkiak.

- Eta nola? – esan zuen Jokinek.

- Ez dut horretan pentsatu.

Egun batzuk pentsatzen egon da, Jokinei ideia bat bururatu zitzaion:

- Badakit, kalera irtengo gara eta hor itxaron egingo dugu beste pertsona batek guri har dezan – esan zuen Jokinek oso irribarre handiarekin. Azkenean, biak ados jarri ziren eta bihar bertan abiatuko zirela. Eta hori egin zuten, 30 minutu eskas igaro ondoren kalean pertsona bat begiratzen geratu ondoren hartu egin zituzten eta bere etxera eraman zuten. Manuelen eta Jokinen etxe berria oso handia, polita eta modernoa zen. Manuel aulkiari Jokin ikurrinaren ondoan jarri zioten eta biak oso pozik bizi izan ziren bere etxe berrian.

EGILEA.

ANDER JAUREGI

IPUINA

 NUK

Bazen behin kale bat Nuk izena zuena, Madrilean bizi zen, ez zituen lagunik gaitoa zelako. Egun batean zaldi bat pasa zen Margarita izenekoa, kanpotarra zen Frantziakoa, Madrilean ez zuen inor ezagutzen eta Nuk kaletik pasa

zen.

–

- Aizu kale nola izena duzu?

- Nik Nuk izena dut eta zuk ?

- Ni Margarta.

- Ze izen polita.

- Aizu Nuk lagunak egin gaitezke ezta.

- Noski baietz.

Eta bakoitzak bere gauzetara segitu zuen. Hurrengo egunean Margarita Nuk kaletik pa pasa zen eta bere sekretuk handiena kontatu zion.

Eta nola Nuk gaiztoa zen sekretua kontatu zuen.

EGILEA. MIREIA FERNANDEZ

IPUINA

BETAURREKO MAGIKOAK ETA

TIGREA

Bazen behin Tigre bat, Bopo izenekoa. Afrikan bizi zen bere familiarekin. Bopo itxua zenez ez zuen ezer ikusten.

Egunero bere gelako tigreek, zirikatu egiten zioten, gaixoa ez zituen lagunik. Eskolan beti triste egoten zen Bopo, behintzat bere anaiek laguntzen zioten. Etxera joaten zenean etxekolanak egiten zituen bere amarekin eta esaten zion egunero: Ama, gaur zer dago afaltzeko?

Gaur afaltzeko entsalada eta haragia dago, esan zion amak. Afaltu ta gero ohera joaten zen.

Ostegun batean, Eskolan betaurreko batzuek aurkitu zituen lurrean. Jantzi egin zituen eta, bapatean, Bopo konturatu zen betaurreko haiek magikoak zirela, momento horretan ez zela itxua, harri eta zur gelditu zen!

Egun hartatik, klasean beste tigreek ez zioten zirikatzen eta bera oso pozik gelditu zen, lagunak egin zituen. Horrela, Urte bat pasatu zen.

Egun batean bere lagunekin ehizan ikasten zegoen. Segidan tigreari betaurrekoak lurrera erori zitzaizkion eta itxua bihurtu zen berriro.

Bapatean antzeman zuen lehoi bat bere atzean zegoela eta bere lagunak korrika joan ziren bere etxetara.

Bopo, oso ausarta zenez, ohiu bat bota zion lehoiari eta lehoia izututa joan zen. Jarraian, betaurreko bila hasi zen ordu bat eta ondoren etxera joaten saiatu zen, baina galdu egin zen Sabanaren erdian. 

Egunak eta egunak pasatu ziren eta Bopo bueltaka ibili zen Sabanatik zehar. janari asko aurkitzen zuen baina etxera itzuli nahi zuen.

Egun argitsu batean etxera heldu zen. Bere ama negarrez hasi zen Bopo ikusi zuenean: Non demontre egon zara? Eta Bopori besarkada bat eman zion. Denak oso pozik jarri ziren Bopo ikusi zutenean.

EGILEA.

NEREA SARASOLA

MENDUKILO

Aurrena autobusean oso ondo pasa genuen kantatzen eta hitz

egiten . Astitzera iristean bi taldetan banatu ginen . Talde bat kobazuloetara

joan zen zuzenean eta bestea harrera-etxean geratu zen . Harrera -etxean gelditu ginenok diapositiva batzuk ikusi genituen espereologoak nola jazten ziren , nola eta zenbat metrora jeisten ziren ...

Gero , zenbat saguzar mota dauden ikusi dugu . Ondoren , kobazulora joan

gara . Han aurrena ikusi duguna artzainak non gelditzen ziren , lamien gelara

joan gara eta han ikusi ditugu : makarroia eta elefante belarria .

Ondoren , kriston pila eskailera jeitsi eta gero herensugearen gotorlekura joan

ginen .

Han kobazuloa benetan nolakoa zen ikusi genuen ilun-iluna zen . Gero herensuge bat harriz egindakoa ikusi dugu.

Azkenik , eskolara itzuli ginen.

AITOR G 6.C

MENDUKILO

Aurrena autobusean oso ondo pasa genuen kantatzen eta hitz

egiten . Astitzera iristean bi taldetan banatu ginen . Talde bat kobazuloetara

joan zen zuzenean eta bestea harrera-etxean geratu zen . Harrera -etxean gelditu ginenok diapositiva batzuk ikusi genituen espereologoak nola jazten ziren , nola eta zenbat metrora jeisten ziren ...

Gero , zenbat saguzar mota dauden ikusi dugu . Ondoren , kobazulora joan

gara . Han aurrena ikusi duguna artzainak non gelditzen ziren , lamien gelara

joan gara eta han ikusi ditugu : makarroia eta elefante belarria .

Ondoren , kriston pila eskailera jeitsi eta gero herensugearen gotorlekura joan

ginen .

Han kobazuloa benetan nolakoa zen ikusi genuen ilun-iluna zen. Gero herensuge bat harriz egindakoa ikusi dugu.

Azkenik , eskolara itzuli ginen.

AITOR G 6.C

ASTIZKO KOBAZULOA

MENDUKILO

Gaur Mendukiloko kobazuloan izan gara eta estalaktitak eta estalagmitak ikusi ditugu ,baita makarroiak
ikusi ditugu.Andereñoak esan digu 1.000 urte behar dituela 1cm azteko .Makarroiak erdian zuloxo bat bezala du eta gero

estalaktitak bihurzen dira poliki poliki.
Ondoren, beste gauza bazuk ere ikusi ditugu eta txakur hortzak izena zuten.Guztira 3 gela zeuden batek hartz zuloa izena zuen eta besteak herensuge gela. 4 edo3 kolore zeuden marroia txuriak eta beltzak goroldioa ere bazegoen paretean.
Garai batean ez zegoen eskailerarik edo argirik artzainek ez ziren jeisten.

Xaguxarrak udaberrian ibernatzera joaten dira.
Estalaktita bat eduki dugu eskuetan eta nere ustez bastante pisatzen zuen .

Xaguxarrak oso izuak dira eta kabazuloan izkutatuta egoten dira harri batek brillantinak zeuzkala ematen zuen.

Txakur hortzak edozein eratara hazten dira ; horizontalean, bertikalean edo ta goitik behera sortzen dira.Oso handia zen eta asko gustatu zait, berriz joateko oso gogo handia dut.
Ur tanta horiek lurrera eror daitezke eta karbonatoak punta gorantz duten konoen antzera eta hori estalagmita da.
Gainera, kobazuloan kareharria zegoen.
Estalagmitak eta estalaktitak elkartzen direnean habeak sortzen dira.Ur tantak behera erortzen direnean sorzen dira estalaktitak.
Batzuk oso luzeak ziren eta beste bazuk oso txikiak.

Elefante belarriak ere bazeuden, han egin dugu hamaiketakoa.
Kanpoan berriz, hotza egiten zuen.

Dvd bat ere ikusi dugu ireki zutenean jendeak zaborra botatzen zuen

kobazulora.
Batzuk handiak dira eta beste batzuk txikiak. Kasu honetan handia.Ura zegoenez Juleni buru gainera erori zaizkio tantak eta berehala konturatu da.

Gero gezurretazko kobazulo batera sartu gara estalaktitak barrutik latza da eta kanpotik leuna.

Astizera joateko oso luzea egin zait baina bueltakoan motxagoa .
Eta pixka bat nekatuta negoen.
Gaur inoiz sartu ez naizen leku batera sartu naiz eta bihar amonari kontatuko diot.

EGILEA.
UNAI ZABALA

ALEMANIA

ALEMANIA

Alemaniako Errepublika Federala (alemanez Bundesrepublik Deutschland) Europar Batasuneko estatuetako bat da. Iparraldean Ipar Itsasoa, Danimarka eta Itsaso Baltikoa, ekialdean Polonia eta Txekia, hegoaldean Austria eta Suitza eta mendebaldean Frantzia,

Luxenburgo, Belgika eta Herbehereekin egiten du muga.

BRANDEMBURGOKO ATEA

RHIN IBAIA.
1.230 km-ko luzera du eta Alpe suitzotan jaiotzen
da.















EGILEAK.

ALAIN UGARTEMENDIA
UNAI ZABALA
ANE OTAEGI

POLONIA

POLONIA

Polonia Europan erdialdean kokatutako herrialdea da. Poloniaren mendebaldean Alemania dago, hegoaldean Txekiar Errepublika eta Eslovakia daude, ekialdean Bielorrusia eta Ukrania daude, iparraldean Baltiar Itsasoa, Errusia eta Lituania daude. Poloniako gehiengoa Iparraldeko Europako ordokia osatzen du. Hala ere, hegoaldean Karpatoak daude, Txekia eta Eslovakiarekin muga naturala sortuz. Varsovia (Poloniraz: Warszawa) Poloniako hiriburu eta hiri nagusia da. Poloniako erdialdean, Vistula

ibaiaren ertzean dago, Itsaso Baltikotik 360 kilometrora eta Karpatoetatik 300 kilometrora. 2009ko ekainan 1.711.466 biztanle zituen. Varsovia hiririk jendetsuena da.

Euroa sartu baino lehenagoko billetea.

Hainbat monumentu esanguratsuak.

KIROLARIAK

Jerzy Kukuczka (Katowice, 1948ko martxoaren 24a - Lhotse mendia, 1989ko urriaren 24a) poloniar alpinista bat izan zen.

1987ko irailaren 18an 14 zortzimilakoak igotzen munduko bigarren mendizalea bilakatu zen (lehenbizikoa Reinhold Messner izan zelarik).

1989ko urriaren 24an Lhotse mendiko hegoaldeko aurpegian gora zihoala gutxi gorabehera 8.200 metroko garaieran zendu zen. Katmanduko merkatuan erosi berria zuen bigarren eskuko soka bat eskalatzen ari zela hautsi eta bertan amildu eta hil zen.

Miroslav Klose (1978ko ekainaren 9an Mirosław Marian Kloze gisa Poloniako Opole hirian jaioa) poloniar jatorriko futbolari alemaniarra da. Gaur egun FC Bayern München eta Alemaniako futbol selekzio nazionalan aurrelaria gisa jokatzen du. Golak buruz sartzeko trebezia handia duen jokalaria da; gainera oso arina da, distantzia txikian jaurtiketa sendo eta zehatza du, eta baloia zuzentzeko ere trebezia handia du.

DINAMARKA

DANIMARKA

Danimarka Europako iparraldean dago.

Danimarka Alemania,Suedia eta Ozeanoan Atlantikoarekin muga egiten du eta Kopenhage du hiriburua.

5.000.000 biztanleria du eta 43,094km karratuko hedadura du.

Bere dirua daniar koroa da eta hizkuntza daniera da.

Aarhus, Frederikshavn, Alborg, Esbjers

eta Odense dira hemengo hiri batzuk. Ekonomia bere lehengaiena da eta oso hiri aberatsa da.

OROGRAFIA:

Ibai guztiak motsak dira, luzeena guden da 150km-rekin eta lurra oso laua delako

aintzira asko sortzen dira.

7.500km-ko kosta du.Iparraldean ipar itsasoa du eta ipar-ekialdean itsaso baltikoa.

Danimarka

Geografia

Jutlandiako penintsulak eta zenbait uhartek (Sjaelland, Fionia, Lolland, Falster, Bornholm) osatua; Groenlandia eta Faroe Uharteak ere Danimarkaren menpe daude. 43.069 km² eta 5.167.000 biztanle (danimarkarrak, daniarrak).

Lurralde zapala da (gune gorena: Ejer-Bavnehøj, 172 m). Ibai eta erreka ugari daude, laburrak. Klima ozeanikoa du, heze samarra. Ekonomiaren oinarriak nekazaritza (laboreak, patata), abeltzaintza eta industria (nekazaritza gaiak, kimika, botika gaiak, mekanika gaiak) dira. Arrantzak ere garrantzia du. Biztanleen bizi maila garaia da, orohar ospetsuak .

Bjarne Riis

Michael laudrup, entrenatzailea:

EGILEAK.

AITOR GURRUTXAGA

TXOMIN REZOLA

ANE URKIZU

ENERITZ UGARTEMENDIA

ERRESUMA BATUA

ERRESUMA

BATUA

Hau Erresuma Batuko mapa da.

Britainia Handiko eta Ipar Irlandako Erresuma Batua ipar-mendebaldean kokatzen den herrialdea da. Europar Batasunen kidea da Inglaterrak, Glasek eta Ipar Irlandak osatzen dute. Falkland-Malvinak, Hebrida, Shtland, eta Orkney uharteak ere Erresuma Batuaren zati dira. Azalera10.530.751km2-koa

da,eta biztanleria 60.270.708

Dirua libratan erabiltzen da:

Erresuma Batua munduko

merkatal eta industria herrialde nagusienetariko bat da.

Eskoziako hiriburua Edinburgh da, Galeskoa Cardiff eta ipar Irlandakoa Elfast da .

Erresuma Batuko hizkuntzarik hedatuena ingelesa da.

Erresuma batuko hiriburua Londres da.

Hau Big Ben da

KLIMA:

Klima epela da;hego-mendebaldeko haizeek Ipar Atlantikoko korrontea gailetzen dute. Baita golko korrontea edo THE GULF STREAM eraginaren menpe.

Egun gehienetan lainotua, britaniar eguraldia aldakorra da oso azkar aldatu daiteke egun eguzkitsu batetik, hotza eta euria aritzera.

MENDIKATEAK:

Txikiena:Fenland – 4 metroak itsasoaren gainean.

Altuena:Ben Nevis 1.343

metroak

itsasoaren gainean.

Hau Erresuma Batuko

mendirik altuena da.

GUNE INTERESGARRIAK:

Ness lakua

(eskozia Iparraldean, Invernes

herritik hurbil), "erraldoien bidea”(Ipar Irlandan,Derry hiritik Ipar-Ekialdera), stonehenge ( Ingalaterran, salisbury hiritik hurbil).

LANDARETZA:

Erresuma Batuko landaretza aztertuz, Erresuma Batua estatu aberats bat da. Ikatza, petrolioa, gas naturala, eztainua, kareharria, burdina, gatza, buztia, beruna, oloa, garagarra, lupulua, patatak, erremolatxa,azukrea, eta tomateak, daude.

EGILEAK:

-UXUE PUERTA

-ANE LUENGO

-JULEN MADERA

ITALIAKO
LANA

ITALIAKO TXANPONA:

Lehen lira bazen ere , egun, euroa da.

ITALIAKO EKONOMIA:

Italiako ekonomia bere testuingururako aski aberatsa da, EuroparOr Batasuneko kide berrien artean BPG per capita altuena baitu. Inflazio tasa nahiko altua izan da azken urteotan eta hazkunde ekonomikoak goranzko joera duela dirudi.
kontseilua dira, parlamentuak hautatua.


ITALIAKO KLIMA:

Italiako klima mediterraneoa da, han 12ºC eta 18ºC egoten da. Udan beroa egiten du
eta neguan euria egiten du baina ez du molestatzen.


Italiako paisaia da.











ESPEZIEEN XEHETASUNAK
Izena: Quercus calliprinos Webber
Deskribapena: Sinonimoa: Quercus coccifera L. ssp calliprinos Webb. Zuhaitz txiki hostoiraunkor horrek 20 m arte neur dezake; askotan zuhaixka eitea du, gizakiak eraginda. Azal leuna eta grisaxka, adaxka grisaxka-arrexkak, ilupadunak.

Italiako futbol (calcio) talde guztien artean, hauexek dira hango txapelketaren Lehenengo Mailan (Serie A) inoiz parte hartu dutenak, eskualdeka sailkatuta.
Lombardia da talde gehien eduki duen erregioa (11), eta honen ondoren azpimarratuko ditugu: Emilia-Romagna (7), Toskana (7), Piemonte (6) eta Veneto (6).

taliako zentroa da.

Italiako koliseoa .

POPULAZIOA:

-Populazioa: 57.386.000 (1995). Hizkuntzak: italiera (ofiziala), sardiniera, alemana, frantsesa, albaniera, okzitaniera.
Erlijioak: % 83,2 katoliko, % 13,6 sinesgabe, % 2,6 ateo, % 0,6 beste.
Moneta: lira italiarra (1$=1.617 lira

ERROMAKO HIZKUNTZA:

Erromantze hizkuntzak, neolatindarrak ere deituak, latin arruntetik (herritarrek mintzatutako latina) datozen hizkuntzak dira. Hizkuntza italikoen azpitalde bat dira, azken hau indoeuropar hizkuntzen azpitaldea izanik




EGILEAK.

JANIRE IRAOLA
JULEN MADERA
MIREIA FERNANDEZ